In het opiniestuk wordt terecht benadrukt hoe belangrijk geschiedenisonderwijs is, met specifieke aandacht voor de Holocaust. Het is van groot belang dat we jongeren bewust maken van de gevaren van onder andere discriminatie en onverdraagzaamheid. Geschiedenis biedt immers de context om het heden beter te begrijpen. Toch roept het artikel de vraag op: waarom beperken we ons vaak tot bepaalde historische gebeurtenissen? En hoe kunnen we geschiedenisonderwijs zó vormgeven dat het bijdraagt aan een breder begrip van onze complexe wereld?

Wij zijn historische wezens; ons denken, handelen en samenleven zijn geworteld in het verleden. Juist daarom is het van belang dat geschiedenisonderwijs niet alleen focust op de donkere bladzijden van de geschiedenis, maar ook ruimte biedt voor de positieve verhalen van veerkracht, verdraagzaamheid en solidariteit. Geschiedenis is niet enkel een aaneenschakeling van tragedies en conflicten, maar ook een bron van hoop en verbinding.

Waarom besteden we bijvoorbeeld minder aandacht aan periodes waarin tolerantie centraal stond, zoals de opvang van Joodse vluchtelingen in de islamitische wereld na de Reconquista, of de religieuze vrijheden die Nederland in bepaalde perioden bood aan vervolgde minderheden? Door deze verhalen te belichten, ontstaat er een genuanceerder beeld van het verleden dat niet alleen waarschuwt, maar ook inspireert en de randjes wat minder scherp maakt. Dit helpt leerlingen om de kracht van menselijke samenwerking en compassie te herkennen, juist in een tijd waarin polarisatie en tegenstellingen vaak de boventoon voeren.

Wanneer we de geschiedenis benaderen vanuit het systeemdenken, wordt duidelijk dat het verleden niet alleen individuele verhalen vormt, maar ook de systemen waarin we leven: onze instituties, sociale structuren en culturele normen. Door te begrijpen hoe historische gebeurtenissen solidariteit en verbinding tussen verschillende culturen hebben bevorderd, leren we hoe deze netwerken van relaties ons denken en handelen beïnvloeden. Geschiedenis laat zien hoe systemen van uitsluiting kunnen ontstaan, maar ook hoe systemen van inclusie en samenwerking mogelijk zijn. Dit besef maakt jongeren bewust van hun rol als actieve deelnemers in deze systemen, met de mogelijkheid om verandering teweeg te brengen.

Het focussen op het positieve—zowel in het verleden als in het heden—helpt ons om ons perspectief op elkaar beter te begrijpen. Geschiedenisonderwijs moet kinderen en jongeren niet alleen leren wat er is gebeurd, maar hen ook uitnodigen om na te denken over hoe we samenleven, welke waarden ons verbinden en hoe we vanuit historisch besef kunnen bouwen aan een rechtvaardige samenleving.

Natuurlijk mag het in geschiedenisonderwijs soms botsen. Wrijving ontstaat wanneer verschillende perspectieven, interpretaties en ervaringen elkaar raken, en juist daar ligt vaak de kern van betekenisvolle reflectie. Botsingen zijn onvermijdelijk in een vak dat draait om macht, conflict en verandering. Ze dagen leerlingen uit om kritisch na te denken en hun eigen standpunten te bevragen. Maar naast deze confrontaties is het minstens zo belangrijk om ook de andere kant te laten zien: de verhalen van verbinding, solidariteit en samenwerking die door de geschiedenis heen zichtbaar zijn. Geschiedenis is niet alleen een chroniek van conflicten, maar ook van momenten waarop mensen over grenzen van cultuur, religie en ideologie heen bruggen bouwden. Door deze balans te zoeken, leren we jongeren dat de geschiedenis niet zwart-wit is, maar een rijk palet aan ervaringen waarin zowel conflict als verbinding een rol spelen. Dit helpt hen niet alleen om het verleden beter te begrijpen, maar ook om in het heden constructief om te gaan met verschillen.

Geschiedenis gaat immers niet alleen over het verleden; het gaat over onszelf, over wie we zijn, de systemen waarin we functioneren en wie we willen worden. Door ruimte te maken voor verhalen van hoop, menselijkheid en gedeelde oorsprong, maken we van geschiedenisonderwijs een bron van inspiratie, reflectie én structurele verandering.